专栏文章

一些数学定理

算法·理论参与者 4已保存评论 3

文章操作

快速查看文章及其快照的属性,并进行相关操作。

当前评论
3 条
当前快照
1 份
快照标识符
@mkhmasow
此快照首次捕获于
2026/01/17 09:17
2 个月前
此快照最后确认于
2026/01/17 09:17
2 个月前
查看原文

组合数学

二项式定理

(x+y)^n = \sum\limits_{i=0}^n \binom{n}{i} x^i y^{n-i} \tag{1}

范德蒙德卷积

\binom{x+y}{n} = \sum\limits_{i=0}^n \binom{x}{i} \binom{y}{n-i} \tag{2} * 令 x=y=nx=y=n,则 \sum\limits_{i=0}^n \binom{n}{i}^2 = \sum\limits_{i=0}^n \binom{n}{i} \binom{n}{n-i} = \binom{2n}{n} \tag{3}
(1)(1) 的两侧同时乘上 n!n!,则有 (x+y)^{\underline{n}} = \sum\limits_{i=0}^n x^{\underline{i}} y^{\underline{n-i}} \tag{4}
由于 (x)n=(1)nxn(-x)^{\underline{n}} = (-1)^n x^{\overline{n}},因此 (x+y)^{\overline{n}} = \sum\limits_{i=0}^n x^{\overline{i}} y^{\overline{n-i}} \tag{5}

多项式定理

(1)(1) 进行扩展,有 (x_1 + x_2 + \dots + x_m)^n = \sum\limits_{(k_1, k_2, \dots, k_3)} \frac{n!}{k_1! k_2! \dots k_m!} x_1^{k_1} x_2^{k_2} \dots x_m^{k_m} \tag{6}

网格路径

在一个网格上,每次只能向上或向右走,设 L(n,m)L(n,m) 表示从 (0,0)(0,0) 走到 (n,m)(n,m) 的路径数,则 L(n,m)=(n+mn)L(n,m) = \binom{n+m}{n}
枚举在第 kk 行最大走到第几列,能得到 (n+mn)=i=0mL(k,i)×L(nk1,mi)=i=0m(k+ik)(nk1+mink1)\binom{n+m}{n} = \sum\limits_{i=0}^m L(k,i) \times L(n-k-1,m-i) = \sum\limits_{i=0}^m \binom{k+i}{k} \binom{n-k-1+m-i}{n-k-1}
\sum\limits_{i=0} \binom{i}{a} \binom{n-i}{b} = \binom{n+1}{a+b+1} \tag{7}

斯特林数

x^n = \sum\limits_{i=0}^n {n \brace i} x^{\underline{i}} \tag{8} x^{\overline{n}} = \sum\limits_{i=0}^n {n \brack i} x^i \tag{9}
(8)(8)(9)(9) 结合,就有 x^{\underline{n}} = (-1)^n x^{\overline{n}} = (-1)^n \sum\limits_{i=0}^n {n \brack i} x^i = \sum\limits_{i=0}^n (-1)^{n-i} {n \brack i} x^i \tag{10}

二项式反演

f_n = \sum\limits_{i=0}^n \binom{n}{i} g_i \Rightarrow g_n = \sum\limits_{i=0}^n (-1)^{n-i} \binom{n}{i} f_i \tag{11}
类似的 f_n = \sum\limits_{i \ge n} \binom{i}{n} g_i \Rightarrow g_n = \sum\limits_{i \ge n} (-1)^{i-n} \binom{i}{n} f_i \tag{12}

Example\textbf{Example}
nk=i=0k{ki}(ni)i!n^k = \sum\limits_{i=0}^k {k \brace i} \binom{n}{i} i!
knk \ge n,则 nk=i=0n{ki}(ni)i!{kn}n!=i=0n(1)ni(ni)ikn^k = \sum\limits_{i=0}^n {k \brace i} \binom{n}{i} i! \Rightarrow {k \brace n} n! = \sum\limits_{i=0}^n (-1)^{n-i} \binom{n}{i} i^k
{n \brace k} = \frac{1}{k!} \sum\limits_{i=0}^k (-1)^{k-i} \binom{k}{i} i^n \tag{13}
这就是第二类斯特林数的通项公式。

容斥原理

对于统计满足一些条件的情况数,设 SS 为条件集合,fTf_T 表示不满足 TT 的情况数 ans = \sum\limits_{T \subset S} (-1)^{|S|} f_T \tag{14}
如果有 T1=T2,fT1=fT2\forall |T_1| = |T_2|, f_{T_1} = f_{T_2},那么设 n=S,gi=fT(T=i)n = |S|, g_i = f_{T}(|T| = i),则 ans = \sum\limits_{i=0}^n (-1)^i \binom{n}{i} g_i \tag{15}

Example\textbf{Example}
φ(n)\varphi(n) 的通项公式,只需要对 nn 的每个质因子进行容斥,设 P={pn}P = \{ p \mid n \},则 φ(n)=SP(1)Si=1n[pS,pi]\varphi(n) = \sum\limits_{S \subset P} (-1)^{|S|} \sum\limits_{i=1}^n [\forall p \in S, p \mid i] =SP(1)SnpSp= \sum\limits_{S \subset P} (-1)^{|S|} \frac{n}{\prod\limits_{p \in S} p} =nSPpS1p= n \sum\limits_{S \subset P} \prod\limits_{p \in S} - \frac{1}{p} = n \prod\limits_{p \in P} 1 - \frac{1}{p} \tag{16}

Example\textbf{Example}
对不定方程 x1+x2++xm=nx_1 + x_2 + \dots + x_m = n 的非负整数解的个数,通过插板法可以得到答案为 (n+m1m1)\binom{n+m-1}{m-1}。而所有满足 1im,0xi<ai\forall 1 \le i \le m, 0 \le x_i < a_i,则只需要枚举不满足条件的集合,就有 {(x1,x2,,xm)i=1mxi=n,1im,xi[0,ai)Z}|\{ (x_1, x_2, \dots, x_m) \mid \sum\limits_{i=1}^m x_i = n, \forall 1 \le i \le m, x_i \in [0,a_i) \cap \mathbb{Z} \}| = \sum\limits_{S \subset \{ 1,2,\dots, m \}} (-1)^{|S|} \binom{n - \sum\limits_{i \in S} a_i + m - 1}{m-1} \tag{17}
1im,ai=k\forall 1 \le i \le m, a_i = k,则 {(x1,x2,,xm)i=1mxi=n,1im,xi[0,ai)Z}|\{ (x_1, x_2, \dots, x_m) \mid \sum\limits_{i=1}^m x_i = n, \forall 1 \le i \le m, x_i \in [0,a_i) \cap \mathbb{Z} \}| = \sum\limits_{i=0}^m (-1)^i \binom{m}{i} \binom{n-ik+m-1}{m-1} \tag{18}
k=1k=1,则有 1im,xi=0\forall 1 \le i \le m, x_i = 0,就能得到 \sum\limits_{i=0}^m (-1)^i \binom{m}{i} \binom{n+m-i-1}{m-1} = [n = 0] \tag{19}
类似的,考虑一个问题:给定 nn 个数,从中选 kk 个数,其中 mm 个数必须选,则枚举有多少个数没选,就有 \sum\limits_{i=0}^m (-1)^i \binom{m}{i} \binom{n-i}{k} = \binom{n-m}{k-m} \tag{20}

Example\textbf{Example}
考虑一个有 2n2n 个座位的圆桌,其中有 nn 对夫妻入座,问有多少种入座方式使得每一对夫妻都不相邻,则枚举有多少对夫妻相邻,就有 ans=i=0n(1)i(ni)(2nii)i!2i(2n2i)!ans = \sum\limits_{i=0}^n (-1)^i \binom{n}{i} \binom{2n-i}{i} i! 2^i (2n-2i)! = \sum\limits_{i=0}^n (-2)^i \binom{n}{i} (2n-i)! \tag{21}

子集反演

(11)(11) 进行推广,能得到 f_S = \sum\limits_{S \subset T} g_T \Rightarrow g_S = \sum\limits_{S \subset T} (-1)^{|T| - |S|} f_T \tag{22}
类似的,有 f_S = \sum\limits_{T \subset S} g_T \Rightarrow g_S = \sum\limits_{T \subset S} (-1)^{|S| - |T|} f_T \tag{23}

LGV\text{LGV} 引理

对于一张图 G=(V,E)G=(V,E),设起点集合 AA 和终点集合 BB,其中 A=B=n|A| = |B| = n,设 Path(u,v)\operatorname{Path}(u,v) 为从 uuvv 的路径集合,则有 PSn(signP)1in,piPath(Ai,BPi)[1i,jn,ij,pipj=]\sum\limits_{P \in S_n} (\operatorname{sign} P) \sum\limits_{\forall 1 \le i \le n, p_i \in \operatorname{Path}(A_i,B_{P_i})} [\forall 1 \le i,j \le n, i \ne j, p_i \cap p_j = \emptyset] = \sum\limits_{P \in S_n} (\operatorname{sign} P) \prod\limits_{i=1}^n |\operatorname{Path}(A_i,B_{P_i})| \tag{24}

Burnside\text{Burnside} 引理

令群 GG 作用于 XX,而 MM 为所有等价类,设 XgX_gXX 中所有在 gg 的作用下不变的元素,则有 |M| = \frac{1}{|G|} \sum\limits_{g \in G} |X_g| \tag{25}

Example\textbf{Example}
有一个有 pp 个珠子的项链,其中 pp 为质数,现在将每个珠子都染上 nn 种颜色,那么所有本质不同的染色方案数为 1pi=1pngcd(i,p)=(p1)n+npp\frac{1}{p} \sum\limits_{i=1}^p n^{\gcd(i,p)} = \frac{(p-1)n + n^p}{p}
显然方案数是一个整数,因此 (p1)n+np0(modp)(p-1)n + n^p \equiv 0 \pmod{p}
n^p \equiv n \pmod{p} \tag{26}
也就是费马小定理。

Polya\text{Polya} 定理

令群 GG 作用于 SS,设 M(N,S)M(N,S) 为所有用 NN 中的颜色给 SS 中的每个元素染色的方案中所有等价类,设 c(g)c(g)SSgg 的作用下的轮换个数,设 n=Nn = |N|,则有 M(N,S)=1GgGnc(g)|M(N,S)| = \frac{1}{|G|} \sum\limits_{g \in G} n^{c(g)}

Example\textbf{Example}
S={0,1,,m1},gk:ii+kmodmS = \{ 0, 1, \dots, m-1 \}, g^k : i \to i+k \bmod m,则 M(N,S)=1mi=0m1Ngcd(m,i)|M(N,S)| = \frac{1}{m} \sum\limits_{i=0}^{m-1} |N|^{\gcd(m,i)} = \frac{1}{m} \sum\limits_{d \mid m} \varphi(\frac{m}{d}) n^d \tag{27}

Example\textbf{Example}
给定一个正方体,问有多少种染色方案。考虑分类讨论所有翻转方法和方案数以及其对应的轮换个数。
  • 不变,1×11 \times 166
  • 以面为轴转 90°90 \degree3×23 \times 233
  • 以面为轴转 180°180 \degree3×13 \times 144
  • 以边为轴转 180°180 \degree6×16 \times 133
  • 以点为轴转 120°120 \degree4×24 \times 222
因此方案数为 n6+6n3+3n4+6n3+8n2=n6+3n4+12n3+8n2n^6 + 6 n^3 + 3 n^4 + 6 n^3 + 8 n^2 = n^6 + 3 n^4 + 12 n^3 + 8 n^2

生成函数

一般性生成函数 (OGF)(\text{OGF})

对于数列 {fn}\{ f_n \},定义其 OGF\text{OGF}F(x)=i0fixiF(x) = \sum\limits_{i \ge 0} f_i x^i,并对 nNn \notin \mathbb{N},定义 fn=0f_n = 0
对于两个生成函数 FFGG,有 F+G=n0(fn+gn)xnF+G = \sum\limits_{n \ge 0} (f_n + g_n) x^n FG=n0(i=0nfigni)xnFG = \sum\limits_{n \ge 0} \left( \sum\limits_{i=0}^n f_i g_{n-i}\right) x^n

乘法逆

定义 FF 的乘法逆(简称逆) F1F^{-1} 为唯一的函数使得 FF1=1F F^{-1} = 1,那么有 FF 存在逆当且仅当 f00f_0 \ne 0,证明如下:
f0=0f_0 = 0,则对任意 GG,有 (fg)0=0(fg)_0 = 0,因此 F1F^{-1} 不存在。
否则,考虑函数 GG,令 g0=f01g_0 = f_0^{-1},那么对于 n1n \ge 1,有 i=0nfigni\sum\limits_{i=0}^n f_i g_{n-i}
gn=f01i=1nfignig_n = f_0^{-1} \sum\limits_{i=1}^n f_i g_{n-i}
因此可以递推出 GG

Example\textbf{Example}
因为 (1x)n0xn=1(1-x) \sum\limits_{n \ge 0} x^n = 1,因此有 n0xn=11x\sum\limits_{n \ge 0} x^n = \frac{1}{1-x},因此有 F(x)1x=n0(k=0nfk)xn\frac{F(x)}{1-x} = \sum\limits_{n \ge 0} \left( \sum\limits_{k=0}^n f_k \right) x^n
F(x)=11xF(x) = \frac{1}{1-x},则有 1(1x)2=n0(n+1)xn\frac{1}{(1-x)^2} = \sum\limits_{n \ge 0} (n+1) x^n
注意到 xmF(x)=n0fnxn+m=n0fnmxnx^m F(x) = \sum\limits_{n \ge 0} f_n x^{n+m} = \sum\limits_{n \ge 0} f_{n-m} x^n
因此将 FF 乘上 xmx^m 就相当于将 ff 左移 mm 位。
例如 x(1x)2=n0nxn\frac{x}{(1-x)^2} = \sum\limits_{n \ge 0} n x^n

复合

对于两个函数 FFGG,定义 FG=F(G(x))F \circ G = F(G(x)),其中 F(G(x))=n0fnGn(x)F(G(x)) = \sum\limits_{n \ge 0} f_n G^n(x)
F(G(x))F(G(x)) 是良定义的当且仅当 FF 的项数有限或 g0=0g_0 = 0,否则 F(G(x))F(G(x)) 不收敛。
F(G(x))=xF(G(x)) = x,则成 GGFF 的复合逆,定义 G=F<1>G = F^{<-1>},显然若复合逆存在,则复合逆唯一且可逆。若 f0=0f_0 = 0F<1>F^{<-1>} 存在当且仅当 f10f_1 \ne 0
复合具有一下性质: C=F+GC(A(x))=F(A(x))+G(A(x))C = F + G \Rightarrow C(A(x)) = F(A(x)) + G(A(x)) C=FGC(A(x))=F(A(x))B(A(x))C = FG \Rightarrow C(A(x)) = F(A(x)) \cdot B(A(x)) F<1>,F(A(x))=F(B(x))A(x)=B(x)\exists F^{<-1>}, F(A(x)) = F(B(x)) \Rightarrow A(x) = B(x) F<1>F(G(x))1=F1(G(x))\exists F^{<-1>} \Rightarrow F(G(x))^{-1} = F^{-1}(G(x))

Example\textbf{Example}
根据二项式定理,(1+x)n=k=0m(nk)xk(1+x)^n = \sum\limits_{k=0}^m \binom{n}{k} x^k,又 (1+x)a(1+x)b=(1+x)a+b(1+x)^a (1+x)^b = (1+x)^{a+b},因此 (a+bn)=k=0n(ak)(bnk)\binom{a+b}{n} = \sum\limits_{k=0}^n \binom{a}{k} \binom{b}{n-k}

求导

定义 FF 的导函数 F=n1nfnxn1=n0(n+1)fn+1xnF' = \sum\limits_{n \ge 1} n f_n x^{n-1} = \sum\limits_{n \ge 0} (n+1) f_{n+1} x^n,则有 (F+G)=F+G(F+G)' = F' + G' (FG)=FG+FG(FG)' = F'G + FG' (F1)=FF2(F^{-1})' = - \frac{F'}{F^2} F(G(x))=F(G(x))G(x)F(G(x))' = F'(G(x)) \cdot G'(x)
进一步的 xF=n0nfnxnx F' = \sum\limits_{n \ge 0} n f_n x^n (xF)=n1nan1xn1(xF)' = \sum\limits_{n \ge 1} n a_{n-1} x^{n-1} (ex)=ex,ln(1+x)=n1(1)n1x[n1]=11+x(e^x)' = e^x, \ln'(1+x) = \sum\limits_{n \ge 1} (-1)^{n-1} x^[n-1] = \frac{1}{1+x} lnF=FF\ln' F = \frac{F'}{F} F=n1fn1nxn+C\int F = \sum\limits_{n \ge 1} \frac{f_{n-1}}{n} x^n + C

Example\textbf{Example}
fn=(2nn)f_n = \binom{2n}{n},则 fn=2n(2n1)n2fn1f_n = \frac{2n(2n-1)}{n^2} f_{n-1},因此 nfn=4nfn12fn1n f_n = 4n f_{n-1} - 2 f_{n-1},考虑 xn1x^{n-1} 的系数,有 F=4(xF)2FF' = 4(xF)' - 2F F=4F+4xF2F=4xF+2FF' = 4F + 4xF' - 2F = 4xF' + 2F
因此 lnF=FF=214x=12ln(14x)\ln' F = \frac{F'}{F} = \frac{2}{1-4x} = - \frac{1}{2} \ln'(1-4x) F=114xF = \frac{1}{\sqrt{1-4x}}
或者,注意到 (1)n=(1n)=k=0n(12k)(12nk)(-1)^n = \binom{-1}{n} = \sum\limits_{k=0}^n \binom{- \frac{1}{2}}{k} \binom{- \frac{1}{2}}{n-k} =(14)nk=0n(2kk)(2(nk)nk)= \left( - \frac{1}{4} \right)^n \sum\limits_{k=0}^n \binom{2k}{k} \binom{2(n-k)}{n-k}
k=0n(2kk)(2(nk)nk)=4n\sum\limits_{k=0}^n \binom{2k}{k} \binom{2(n-k)}{n-k} = 4^n
也就是 F2=114xF^2 = \frac{1}{1-4x},即 F=114xF = \frac{1}{\sqrt{1-4x}}

指数型生成函数 (EGF)(\text{EGF})

对于数列 {fn}\{ f_n \},定义其 EGF\text{EGF}F(x)=i0fixii!F(x) = \sum\limits_{i \ge 0} f_i \frac{x^i}{i!},并对 nNn \notin \mathbb{N},定义 fn=0f_n = 0

Example\textbf{Example}
G=FexG = F e^x,则有 gn=k=0n(nk)fkg_n = \sum\limits_{k=0}^n \binom{n}{k} f_k
同时 F=GexF = G e^{-x},即 fn=k=0n(1)nk(nk)gkf_n = \sum\limits_{k=0}^n (-1)^{n-k} \binom{n}{k} g_k
则就是二项式反演
gn=k=0n(nk)fkfn=k=0n(1)nk(nk)fkg_n = \sum\limits_{k=0}^n \binom{n}{k} f_k \Leftrightarrow f_n = \sum\limits_{k=0}^n (-1)^{n-k} \binom{n}{k} f_k

Example\textbf{Example}
对错排的 EGF\text{EGF} DD,注意到对于 nn 的每个排列 PP,枚举 i=1n[Pi=i]\sum\limits_{i=1}^n [P_i = i],就有 k=0n(nk)dnk=n!\sum\limits_{k=0}^n \binom{n}{k} d_{n-k} = n! Dex=n0n!n!xn=n0xn=11xD e^x = \sum\limits_{n \ge 0} \frac{n!}{n!} x^n = \sum\limits_{n \ge 0} x^n = \frac{1}{1-x} D=ex1xD = \frac{e^{-x}}{1-x}
dn=n!k=0n(1)kk!d_n = n! \sum\limits_{k=0}^n \frac{(-1)^k}{k!}

矩阵和反演

给定两个 n×nn \times n 的下三角矩阵 AABB,以及 nn 维多项式向量 PPQQ,其中满足 P=AQ,Q=BPP = AQ, Q = BP
pn(x)=k=0nan,kqk(x),qn(x)=k=0nbn,kpk(x)p_n(x) = \sum\limits_{k=0}^n a_{n,k} q_k(x), q_n(x) = \sum\limits_{k=0}^n b_{n,k} p_k(x)
例如 x^n = \sum\limits_{k=0}^n \binom{n}{k} (x-1)^k, (x-1)^n = \sum\limits_{k=0}^n (-1)^{n-k} \binom{n}{k} x^k \tag{1}
x^n = \sum\limits_{k=0}^n {n \brace k} x^{\underline{k}}, x^{\underline{n}} = \sum\limits_{k=0}^n (-1)^{n-k} {n \brack k} x^k \tag{2}
PPQQ 都是向量空间 C[x]\mathbb{C}[x] 的基,那么就有 AB=IAB = I
那么令 ffgg 是两个数列,则有 f=Agg=Bff = Ag \Leftrightarrow g = Bf
nN,fn=k=0nan,kgknN,gn=k=0nbn,kfk\forall n \in \mathbb{N}, f_n = \sum\limits_{k=0}^n a_{n,k} g_k \Leftrightarrow \forall n \in \mathbb{N}, g_n = \sum\limits_{k=0}^n b_{n,k} f_k

二项式反演

根据 (1)(1),能得到二项式反演 fn=k=0n(nk)gkgn=k=0n(1)nk(nk)fkf_n = \sum\limits_{k=0}^n \binom{n}{k} g_k \Leftrightarrow g_n = \sum\limits_{k=0}^n (-1)^{n-k} \binom{n}{k} f_k
或者可以表示成 fn=k=0n(1)k(nk)gkgn=k=0n(1)k(nk)fkf_n = \sum\limits_{k=0}^n (-1)^k \binom{n}{k} g_k \Leftrightarrow g_n = \sum\limits_{k=0}^n (-1)^k \binom{n}{k} f_k

Example\textbf{Example}
由于 kn=i=0k{ni}(ki)i!k^n = \sum\limits_{i=0}^k {n \brace i} \binom{k}{i} i!
k!{nk}=i=0n(1)ki(ki)ink! {n \brace k} = \sum\limits_{i=0}^n (-1)^{k-i} \binom{k}{i} i^n {nk}=1k!i=0n(1)ki(ki)in{n \brace k} = \frac{1}{k!} \sum\limits_{i=0}^n (-1)^{k-i} \binom{k}{i} i^n

Example\textbf{Example}
f(x)=k0akxk=k0(xk)k!akf(x) = \sum\limits_{k \ge 0} a_k x^{\underline{k}} = \sum\limits_{k \ge 0} \binom{x}{k} k! a_k
f(n)=k=0n(nk)k!akf(n) = \sum\limits_{k=0}^n \binom{n}{k} k! a_k n!an=k=0n(1)nk(nk)f(k)n! a_n = \sum\limits_{k=0}^n (-1)^{n-k} \binom{n}{k} f(k)
degf<n\deg f < n 时,有 k=0n(1)nk(nk)f(k)=0\sum\limits_{k=0}^n (-1)^{n-k} \binom{n}{k} f(k) = 0
例如 k=0n(1)k(nk)(n+kk)=k=0n(nnk)(n1k)=(1n)=(1)n\sum\limits_{k=0}^n (-1)^k \binom{n}{k} \binom{n+k}{k} = \sum\limits_{k=0}^n \binom{n}{n-k} \binom{-n-1}{k} = \binom{-1}{n} = (-1)^n
或者令 f(x)=(x+nn)=k=0n(xk)(nk)=xnn!+f(x) = \binom{x+n}{n} = \sum\limits_{k=0}^n \binom{x}{k} \binom{n}{k} = \frac{x^{\underline{n}}}{n!} + \cdots
那么有 an=1n!a_n = \frac{1}{n!},因此 k=0n(1)k(nk)f(k)=(1)nn!an=(1)n\sum\limits_{k=0}^n (-1)^k \binom{n}{k} f(k) = (-1)^n n! a_n = (-1)^n

斯特林反演

根据 (2)(2),有 fn=k=0n{nk}gkgn=k=0n(1)nk[nk]fkf_n = \sum\limits_{k=0}^n {n \brace k} g_k \Leftrightarrow g_n = \sum\limits_{k=0}^n (-1)^{n-k} {n \brack k} f_k
并且有 k0(1)km{nk}[km]=[n=m]\sum\limits_{k \ge 0} (-1)^{k-m} {n \brace k} {k \brack m} = [n = m]

概率生成函数 (PGF)(\text{PGF})

给定随机变量 X:ΩNX:\Omega \to \mathbb{N},设 pn=Prob(X=n)p_n = \operatorname{Prob}(X = n),那么 XXPGF\text{PGF}PX=n0pnxnP_X = \sum\limits_{n \ge 0} p_n x^n
这个函数的所有系数都非负,且 PX(1)=1P_X(1)=1
定义 XX 的期望值为 EX=n0npn=PX(1)\mathbb{E} X = \sum\limits_{n \ge 0} n p_n = P'_X(1)
定义 XX 的方差为 VarX=EX2E2X\operatorname{Var} X = \mathbb{E} X^2 - \mathbb{E}^2 X
注意到 PX=n2n(n1)pnxn2=n2n2pnxn2n2npnxn2=EX2EXP''_X = \sum\limits_{n \ge 2} n(n-1) p_n x^{n-2} = \sum\limits_{n \ge 2} n^2 p_n x^{n-2} - \sum\limits_{n \ge 2} n p_n x^{n-2} = \mathbb{E} X^2 - \mathbb{E} X
因此 VarX=PX(1)+PX(1)PX2(1)\operatorname{Var} X = P''_X(1) + P'_X(1) - P'^2_X(1)

Example\textbf{Example}
Ω=S(n),Xn(π)=inv(π)\Omega = S(n), X_n(\pi) = \operatorname{inv}(\pi),设 In,k=PS(n)[invP=k]I_{n,k} = \sum\limits_{P \in S(n)} [\operatorname{inv} P = k],则有 PXn=k0In,kn!xkP_{X_n} = \sum\limits_{k \ge 0} \frac{I_{n,k}}{n!} x^k
又因为 In,k=i=0n1In1,kiI_{n,k} = \sum\limits_{i=0}^{n-1} I_{n-1,k-i}
因此 PXn=1xn(1x)nPXn1P_{X_n} = \frac{1 - x^n}{(1-x)n} P_{X_{n-1}}
又有 PX1=1P_{X_1} = 1,因此 PXn=i=1n1+x+x2++xi1iP_{X_n} = \prod\limits_{i=1}^n \frac{1 + x + x^2 + \cdots + x^{i-1}}{i} PXn=i=1n(1jn,ji1+x+xj1j)1+2x+3x2++(i1)xi2iP'_{X_n} = \sum\limits_{i=1}^n \left( \prod\limits_{1 \le j \le n, j \ne i} \frac{1 + x + \cdots x^{j-1}}{j} \right) \frac{1 + 2x + 3x^2 + \cdots + (i-1) x^{i-2}}{i} EXn=PXn(1)=i=1ni12=n(n1)4\mathbb{E} X_n = P'_{X_n}(1) = \sum\limits_{i=1}^n \frac{i-1}{2} = \frac{n(n-1)}{4} VarXn=n(n1)(2n+5)72\operatorname{Var} X_n = \frac{n(n-1)(2n+5)}{72}

随机游走

给定一个数轴,一个点一开始在 00,每次会等概率的选择向左或右有一步,对于一个 mN+m \in \mathbb{N_+},问到达 mmm-m 的概率,以及期望多少步才能到。
gm,ng_{m,n} 表示有多少个路线使得在第 nn 步第一次到达 mmm-m,那么有 PX=Gm(x2)P_X = G_m(\frac{x}{2}) EX=12Gm(12)\mathbb{E} X = \frac{1}{2} G'_m (\frac{1}{2})
定义正游走表示走过的所有坐标都非负,令 em,ne_{m,n} 表示在第 nn 步时第一次到达 00,且从未到过 mm 的正游走数,e˙m,n\dot e_{m,n} 则不需要保证是第一次到达 00。有 em,0=0,e˙m,0=1e_{m,0} = 0, \dot e_{m,0} = 1,而 e˙m,n=k=1nem,ke˙m,nk\dot e_{m,n} = \sum\limits_{k=1}^n e_{m,k} \dot e_{m,n-k} E˙m=EmE˙m+1\dot E_m = E_m \dot E_m + 1
E˙m=11Em\dot E_m = \frac{1}{1 - E_m}
同时,去掉第一步和第 nn 步,就有 em,n=e˙m1,n2e_{m,n} = \dot e_{m-1,n-2} Em=x2E˙m1=x21Em1E_m = x^2 \dot E_{m-1} = \frac{x^2}{1 - E_{m-1}}
E1=0E_1 = 0,那么设 Am=Em(12)A_m = E_m(\frac{1}{2}),就有 Am=14(1Am1)A_m = \frac{1}{4(1 - A_{m-1})} Am=m12mA_m = \frac{m-1}{2m}
并设 Bm=Em(12)B_m = E'_m(\frac{1}{2}),有 Bm=2(m21)3mB_m = \frac{2(m^2-1)}{3m}
现在设 fm,nf_{m,n} 表示在第 nn 步第一次到 mm 的正游走数,枚举最后一次到达 00 的时间,有 fm,n=k=1nem,kfm,nk+fm1,n1f_{m,n} = \sum\limits_{k=1}^n e_{m,k} f_{m,n-k} + f_{m-1,n-1} Fm=EmFm+xFm1F_m = E_m F_m + x F_{m-1}
其中 F1=xF_1 = x
Um=Fm(12),Vm=Fm(12)U_m = F_m(\frac{1}{2}), V_m = F'_m(\frac{1}{2}),能得到 Um=1m+1,Vm=2m(m+2)3(m+1)U_m = \frac{1}{m+1}, V_m = \frac{2m(m+2)}{3(m+1)}
最后考虑计算 GG,枚举最后一次回到 00 的时间,就有 gm,n=2(k=1nem,kgm,nk+fm1,n1)g_{m,n} = 2 \left( \sum\limits_{k=1}^n e_{m,k} g_{m,n-k} + f_{m-1,n-1} \right) Gm=2(EmGm+xFm1)G_m = 2(E_m G_m + x F_{m-1})
因此 Gm=2xFm112EmG_m = \frac{2x F_{m-1}}{1 - 2 E_m} PX(1)=Gm(12)=Um112Am=1m(1m1m)=1P_X(1) = G_m(\frac{1}{2}) = \frac{U_{m-1}}{1 - 2 A_m} = \frac{1}{m \left( 1 - \frac{m-1}{m} \right)} = 1 EX=12Gm(12)=(Um1+12Vm1)(12Am)+Um1Bm(12Am)2=m2\mathbb{E} X = \frac{1}{2} G'_m(\frac{1}{2}) = \frac{(U_{m-1} + \frac{1}{2} V_{m-1})(1 - 2 A_m) + U_{m-1} B_m}{(1 - 2 A_m)^2} = m^2

斐波那契游走

现在考虑一个新的随机游走,从 11 开始,每次会等概率选择向左走 11 步或向右走两步,问到 00 的概率。
fm,nf_{m,n} 表示从 mm 开始,走 nn 步第一次到 00 的游走数,那么从 m+1m+1 开始,显然要先到 mm,枚举第一次到 mm 的时间,有 fm+1,n=k=0nf1,kfm,nkf_{m+1,n} = \sum\limits_{k=0}^n f_{1,k} f_{m,n-k} Fm+1=FFmF_{m+1} = F \cdot F_m
因此 Fm=FmF_m = F^m
考虑第一次是向左还是向右,就有 F=x+xF3F = x + x F^3
而答案为 p=F(12)p = F(\frac{1}{2}),所以 p=12+12p3p = \frac{1}{2} + \frac{1}{2} p^3 p32p+1=(p1)(p2+p1)=0p^3 - 2p + 1 = (p-1)(p^2+p-1) = 0
因此 p=1p=1p=512p = \frac{\sqrt{5} - 1}{2}p=512p = \frac{- \sqrt{5} - 1}{2}。显然 p0p \ge 0,因此 p512p \ne \frac{- \sqrt{5} - 1}{2},又有 FF 在区间 [0,12][0, \frac{1}{2}] 单调递增(因为 x<12x < \frac{1}{2} 相当于有概率原地暴毙),因此 F(12)0F'(\frac{1}{2}) \ge 0,而 F=1+F3+3xF2FF' = 1 + F^3 + 3x F^2 F' F=1+F313xF2F' = \frac{1 + F^3}{1 - 3x F^2}
如果 F(12)=1F(\frac{1}{2})=1,有 F(12)=2132=4<0F'(\frac{1}{2}) = \frac{2}{1 - \frac{3}{2}} = -4 < 0
因此 p=512p = \frac{\sqrt{5} - 1}{2},而 pm=(512)mp_m = \left( \frac{\sqrt{5} - 1}{2} \right)^m

数论函数

对一个定义域为 N+\mathbb{N_+},值域为 C\mathbb{C} 的函数,我们称其为数论函数。
若无特殊定义,默认所有变量都为正整数,pp 为质数,kknn 的不同质因数的个数,pip_innii 大的质因数,n=i=1kpicin = \prod\limits_{i=1}^k p_i^{c_i}

莫比乌斯函数

定义莫比乌斯函数 μ(n)\mu(n) 满足:μ(1)=1\mu(1) = 1,对 n>1n>1 ,若 1ik,ai=1\forall 1 \le i \le k, a_i = 1,则 μ(n)=(1)k\mu(n) = (-1)^k,否则 μ(n)=0\mu(n) = 0。也就是说 μ(n)=0\mu(n) = 0 当且仅当 nn 有一个 >1>1 的平方因子。

Theorem.1\text{Theorem.1}

dnμ(d)=[n=1]\sum\limits_{d \mid n} \mu(d) = [n=1]
Proof:\textbf{Proof:}
n>1n > 1,显然 μ(d)0\mu(d) \ne 0 当且仅当 dd 可以表示成 i=1kpai\prod\limits_{i=1}^{k'} p_{a_i},其中 1i<k,ai<ai+1\forall 1 \le i < k', a_i < a_{i+1},因此 dnμ(d)=1+μ(p1)+μ(p2)++μ(p1p2)++μ(p1p2pk)\sum\limits_{d \mid n} \mu(d) = 1 + \mu(p_1) + \mu(p_2) + \cdots + \mu(p_1 p_2) + \cdots + \mu(p_1 p_2 \cdots p_k) =i=0k(ki)(1)i=0= \sum\limits_{i=0}^k \binom{k}{i} (-1)^i = 0

欧拉函数

定义欧拉函数 φ(n)\varphi(n) 为有多少个不超过 nn 的正整数和 nn 互质,即 φ(n)=k=1n[gcd(k,n)=1]\varphi(n) = \sum\limits_{k=1}^n [\gcd(k,n) = 1]

Theorem.2\text{Theorem.2}

dnφ(d)=n\sum\limits_{d \mid n} \varphi(d) = n
Proof:\textbf{Proof:}
A(d)={kgcd(k,n)=d,1kn}A(d) = \{ k \mid \gcd(k,n) = d, 1 \le k \le n \}
显然对 nn 的所有因数 ddA(d)A(d) 恰好遍历了所有不超过 nn 的正整数,因此 dnA(d)=n\sum\limits_{d \mid n} |A(d)| = n dnφ(nd)=n\sum\limits_{d \mid n} \varphi(\frac{n}{d}) = n dnφ(d)=n\sum\limits_{d \mid n} \varphi(d) = n

Theorem.3\text{Theorem.3}

φ(n)=dnμ(d)nd\varphi(n) = \sum\limits_{d \mid n} \mu(d) \frac{n}{d}
Proof:\textbf{Proof:}
φ(n)=k=1n[gcd(n,k)=1]=k=1ndgcd(n,k)μ(d)=k=1ndn,dkμ(d)\varphi(n) = \sum\limits_{k=1}^n [\gcd(n,k) = 1] = \sum\limits_{k=1}^n \sum\limits_{d \mid \gcd(n,k)} \mu(d) = \sum\limits_{k=1}^n \sum\limits_{d \mid n, d \mid k} \mu(d) =dnk=1n/dμ(d)=dnμ(d)nd= \sum\limits_{d \mid n} \sum\limits_{k=1}^{n/d} \mu(d) = \sum\limits_{d \mid n} \mu(d) \frac{n}{d}

Theorem.4\text{Theorem.4}

φ(n)=npn(11p)\varphi(n) = n \prod\limits_{p \mid n} (1 - \frac{1}{p})
Proof:\textbf{Proof:}
pn(11p)=11p11p2+1p1p2++(1)kp1p2pk=dnμ(d)d=1nφ(n)\prod\limits_{p \mid n} (1 - \frac{1}{p}) = 1 - \frac{1}{p_1} - \frac{1}{p_2} - \cdots + \frac{1}{p_1 p_2} + \cdots + \frac{(-1)^k}{p_1 p_2 \cdots p_k} = \sum\limits_{d \mid n} \frac{\mu(d)}{d} = \frac{1}{n} \varphi(n)

Theorem.5\text{Theorem.5}

\varphi(p^c) = p^c - p^{c-1} \tag{1}
Proof:\textbf{Proof:}
根据定义或公式即可证明。

\varphi(nm) = \varphi(n) \varphi(m) \frac{\gcd(n,m)}{\varphi(\gcd(n,m))} \tag{2}
Proof:\textbf{Proof:}
φ(nm)nm=pnm(11p)=pn(11p)pm(11p)pgcd(n,m)(11p)=φ(n)nφ(m)mφ(d)d\frac{\varphi(nm)}{nm} = \prod\limits_{p \mid nm} (1 - \frac{1}{p}) = \frac{\prod\limits_{p \mid n} \left( 1 - \frac{1}{p} \right) \prod\limits_{p \mid m} \left( 1 - \frac{1}{p} \right)}{\prod\limits_{p \mid \gcd(n,m)} \left( 1 - \frac{1}{p} \right)} = \frac{\frac{\varphi(n)}{n} \frac{\varphi(m)}{m}}{\frac{\varphi(d)}{d}}
φ(nm)=φ(n)φ(m)gcd(n,m)φ(gcd(n,m))\varphi(nm) = \frac{\varphi(n) \varphi(m) \gcd(n,m)}{\varphi(\gcd(n,m))}

gcd(n,m)=1\gcd(n,m) = 1,则 \varphi(nm) = \varphi(n) \varphi(m) \tag{3}
Proof:\textbf{Proof:}
根据 (2)(2) 即可证明。

n \mid m \Rightarrow \varphi(n) \mid \varphi(m) \tag{4}
Proof:\textbf{Proof:}
显然当 n=1n=1 时结论成立,否则对 mm 归纳,设 k=mnk = \frac{m}{n},则 φ(m)=φ(nk)=φ(n)φ(k)gcd(n,m)φ(gcd(n,k))=gcd(n,k)φ(n)φ(k)φ(gcd(n,k))\varphi(m) = \varphi(nk) = \varphi(n) \varphi(k) \frac{\gcd(n,m)}{\varphi(\gcd(n,k))} = \gcd(n,k) \varphi(n) \frac{\varphi(k)}{\varphi(\gcd(n,k))}
因为 k<mk<m,因此 φ(gcd(n,k))φ(k)\varphi(\gcd(n,k)) \mid \varphi(k),所以 φ(n)φ(m)\varphi(n) \mid \varphi(m)

n3n \ge 3,则 2φ(n)2 \mid \varphi(n),且若 nnkk 个奇质因数,则 2^k \mid \varphi(n) \tag{5}
Proof:\textbf{Proof:}
φ(n)=npnp1p=npnppn(p1)\varphi(n) = n \prod\limits_{p \mid n} \frac{p-1}{p} = \frac{n}{\prod\limits_{p \mid n} p} \prod\limits_{p \mid n} (p-1)
n3n \ge 3 时,若 4n4 \mid n,则 2npnp2 \mid \frac{n}{\prod\limits_{p \mid n} p},否则 nn 有一个奇的质因数,因此 2pn(p1)2 \mid \prod\limits_{p \mid n} (p-1),进一步的,2kpn(p1)2^k \mid \prod\limits_{p \mid n} (p-1),即 2kφ(n)2^k \mid \varphi(n)

迪利克雷卷积

定义两个数论函数 ffgg 的迪利克雷卷积为 (fg)(n)=dnf(d)g(nd)(f*g)(n) = \sum\limits_{d \mid n} f(d) g(\frac{n}{d})
例如 Theorem.1\text{Theorem.1} 可以表示为 ε=μI\varepsilon = \mu * I
Theorem.3\text{Theorem.3} 可以表示为 φ=μid\varphi = \mu * \text{id}

Theorem.6\text{Theorem.6}

f*g = g*f \tag{1}
Proof:\textbf{Proof:}
(fg)(n)=dnf(d)g(nd)=(gf)(n)(f*g)(n) = \sum\limits_{d \mid n} f(d) g(\frac{n}{d}) = (g*f)(n)

f*(g*h) = (f*g)*h \tag{2}
Proof:\textbf{Proof:}
f(gh)=abc=nf(a)g(b)h(c)=(fg)hf*(g*h) = \sum\limits_{abc=n} f(a) g(b) h(c) = (f*g)*h

Theorem.7\text{Theorem.7}

fε=εf=ff * \varepsilon = \varepsilon * f = f
Proof:\textbf{Proof:}
(fε)(n)=dnf(d)ε(nd)=dnf(d)[n=d]=f(n)(f * \varepsilon)(n) = \sum\limits_{d \mid n} f(d) \varepsilon(\frac{n}{d}) = \sum\limits_{d \mid n} f(d) [n=d] = f(n)
反之同理。

Theorem.8\text{Theorem.8}

f(1)0f(1) \ne 0,存在 f1f^{-1} 使得 ff1=f1f=εf * f^{-1} = f^{-1} * f = \varepsilon
Proof:\textbf{Proof:}
由于 (ff1)(1)=ε(1)(f * f^{-1})(1) = \varepsilon(1),因此 f(1)f1(1)=1f(1) f^{-1}(1) = 1,而对 n>1n>1,有 dnf(nd)f1(d)=0\sum\limits_{d \mid n} f(\frac{n}{d}) f^{-1}(d) = 0 f(1)f1(n)+dn,d<nf(nd)f1(d)=0f(1) f^{-1}(n) + \sum\limits_{d \mid n, d < n} f(\frac{n}{d}) f^{-1}(d) = 0
f1(n)=f(1)1dn,d<nf(nd)f1(d)f^{-1}(n) = - f(1)^{-1} \sum\limits_{d \mid n, d < n} f(\frac{n}{d}) f^{-1}(d)
同时有 (fg)1=f1g1(f*g)^{-1} = f^{-1} * g^{-1}
证明不难。

Theorem.9\text{Theorem.9}

有莫比乌斯反演 f(n)=dng(d)g(n)=dnf(d)μ(nd)f(n) = \sum\limits_{d \mid n} g(d) \Rightarrow g(n) = \sum\limits_{d \mid n} f(d) \mu(\frac{n}{d})
Proof:\textbf{Proof:}
f=gIfμ=(gI)μ=g(Iμ)=gε=gf = g * I \Rightarrow f * \mu = (g * I) * \mu = g * (I * \mu) = g * \varepsilon = g
同时可以借此由 Theorem.2\text{Theorem.2} 推导出 Theorem.3\text{Theorem.3}n=dnφ(d)φ(n)=dnμ(d)ndn = \sum\limits_{d \mid n} \varphi(d) \Rightarrow \varphi(n) = \sum\limits_{d \mid n} \mu(d) \frac{n}{d}

曼戈尔特函数

定义曼戈尔特函数 Λ(n)\Lambda(n) 满足:若 k=1k=1,则 Λ(n)=c1\Lambda(n) = c_1,否则 Λ(n)=0\Lambda(n) = 0

Theorem.10\text{Theorem.10}

logn=dnΛ(d)\log n = \sum\limits_{d \mid n} \Lambda(d)
Proof:\textbf{Proof:}
dnΛ(d)=i=1kj=1ciΛ(pij)=i=1kj=1cilogpi=k=1kcilogpi=logn\sum\limits_{d \mid n} \Lambda(d) = \sum\limits_{i=1}^k \sum\limits_{j=1}^{c_i} \Lambda(p^j_i) = \sum\limits_{i=1}^k \sum\limits_{j=1}^{c_i} \log p_i = \sum\limits_{k=1}^k c_i \log p_i = \log n

Theorem.11\text{Theorem.11}

Λ(n)=dnμ(d)lognd=dnμ(d)log(d)\Lambda(n) = \sum\limits_{d \mid n} \mu(d) \log \frac{n}{d} = - \sum\limits_{d \mid n} \mu(d) \log(d)
Proof:\textbf{Proof:}
Theorem.10\text{Theorem.10} 莫比乌斯反演,有 Λ(n)=dnμ(d)lognd=logndnμ(d)dnμ(d)logd=ε(n)logndnμ(d)logd\Lambda(n) = \sum\limits_{d \mid n} \mu(d) \log \frac{n}{d} = \log n \sum\limits_{d \mid n} \mu(d) - \sum\limits_{d \mid n} \mu(d) \log d = \varepsilon(n) \log n - \sum\limits_{d \mid n} \mu(d) \log d
显然 ε(n)\varepsilon(n)logn\log n 不同时非 00,因此可以证明。

积性函数

ff 为积性函数当且仅当 gcd(n,m)=1,f(nm)=f(n)f(m)\forall \gcd(n,m) = 1, f(nm) = f(n) f(m)
称积性函数 ff 为完全积性函数当且仅当 n,m,f(nm)=f(n)f(m)\forall n,m, f(nm) = f(n) f(m)
例如 ida\text{id}_aε\varepsilon 就是完全积性函数,而 μ\muφ\varphi 则是积性函数。
对积性函数 ffgg,有 fgf gfg\frac{f}{g} 都是积性函数。

Theorem.12\text{Theorem.12}

ff 是积性函数仅当 f(1)=1f(1) = 1
Proof:\textbf{Proof:}
因为 gcd(1,n)=1\gcd(1,n) = 1,因此 f(n)=f(1)f(n)f(n) = f(1) f(n),而 ff 不全为 00,因此 f(1)=1f(1) = 1

Theorem.13\text{Theorem.13}

f(1)=1f(1) = 1,则
ff 是积性函数当且仅当 f(n)=i=1kf(pici)f(n) = \prod\limits_{i=1}^k f(p_i^{c_i})
积性函数 ff 是完全积性函数当且仅当 f(pc)=f(p)cf(p^c) = f(p)^c

Theorem.14\text{Theorem.14}

对积性函数 ffgg,有 fgf*g 也是积性函数。
Proof:\textbf{Proof:}
h=fgh=f*g,则 h(nm)=cnmf(c)g(nmc)h(nm) = \sum\limits_{c \mid nm} f(c) g(\frac{nm}{c})
显然对每个 cc 都能将其分解称 abab 使得 an,bm,gcd(a,b)=1,gcd(na,mb)=1a \mid n, b \mid m, \gcd(a,b) = 1, \gcd(\frac{n}{a}, \frac{m}{b}) = 1
因此 h(nm)=an,bmf(ab)g(nmab)=an,bmf(a)f(b)g(na)g(mb)h(nm) = \sum\limits_{a \mid n, b \mid m} f(ab) g(\frac{nm}{ab}) = \sum\limits_{a \mid n, b \mid m} f(a) f(b) g(\frac{n}{a}) g(\frac{m}{b}) =(anf(a)g(na))(bmf(b)g(mb))=h(n)h(m)= \left( \sum\limits_{a \mid n} f(a) g(\frac{n}{a}) \right) \left( \sum\limits_{b \mid m} f(b) g(\frac{m}{b}) \right) = h(n) h(m)

Theorem.15\text{Theorem.15}

ggfgf*g 都是积性函数,则 ff 也是。
Proof:\textbf{Proof:}
假设 ff 不为积性函数,那么 gcd(n,m)=1\exists \gcd(n,m) = 1
n=m=1n=m=1,则 f(1)f(1)f(1)f(1) \ne f(1) f(1),因此 f(1)1f(1) \ne 1,因此 h(1)=f(1)g(1)1h(1) = f(1) g(1) \ne 1
否则有 gcd(a,b)=1,ab<nm,f(ab)=f(a)f(b)\forall \gcd(a,b) = 1, ab < nm, f(ab) = f(a) f(b)
那么 h(nm)=an,bm,ab<nmf(ab)g(nmab)+f(nm)g(1)h(nm) = \sum\limits_{a \mid n, b \mid m, ab < nm} f(ab) g(\frac{nm}{ab}) + f(nm) g(1) =an,bm,ab<nmf(a)f(b)g(na)g(mb)+f(nm)= \sum\limits_{a \mid n, b \mid m, ab < nm} f(a) f(b) g(\frac{n}{a}) g(\frac{m}{b}) + f(nm) =(anf(a)g(na))(bmf(b)g(mb))f(n)f(m)+f(nm)= \left( \sum\limits_{a \mid n} f(a) g(\frac{n}{a}) \right) \left( \sum\limits_{b \mid m} f(b) g(\frac{m}{b}) \right) - f(n) f(m) + f(nm) =h(n)h(m)f(n)f(m)+f(nm)= h(n) h(m) - f(n) f(m) + f(nm)
又因为 f(nm)f(n)f(m)f(nm) \ne f(n) f(m),因此 h(nm)h(n)h(m)h(nm) \ne h(n) h(m),因此 hh 不是积性函数,与原命题相悖。

Theorem.16\text{Theorem.16}

ff 是积性函数,那么 f1f^{-1} 也是。
Proof:\textbf{Proof:}
由于 gg1=εg * g^{-1} = \varepsilon 为积性函数,那么根据 Theorem.15\text{Theorem.15} 即可证明。

Theorem.17\text{Theorem.17}

ff 是积性函数,那么 ff 是完全积性函数当且仅当 f1=μff^{-1} = \mu f
Proof:\textbf{Proof:}
g=fμg = f \mu,若 ff 为完全积性函数,那么有 (fg)(n)=dnμ(d)f(d)f(nd)=f(n)dn=(fε)(n)=ε(n)(f*g)(n) = \sum\limits_{d \mid n} \mu(d) f(d) f(\frac{n}{d}) = f(n) \sum\limits_{d \mid n} = (f \varepsilon)(n) = \varepsilon(n)
相反的,假设 f1=μff^{-1} = \mu f,那么有 n>1,dnμ(d)f(d)f(nd)=0\forall n > 1, \sum\limits_{d \mid n} \mu(d) f(d) f(\frac{n}{d}) = 0
n=pcn = p^c,则有 μ(1)f(1)f(p)c+μ(p)f(p)f(pc1)=0\mu(1) f(1) f(p)^c + \mu(p) f(p) f(p^{c-1}) = 0 f(pc)=f(p)f(pc1)f(p^c) = f(p) f(p^{c-1}) f(pc)=f(p)cf(p^c) = f(p)^c
因此 ff 为完全积性函数。

Example\textbf{Example}
因为 φ=μid\varphi = \mu * \text{id},而 id\text{id} 是完全积性函数,因此 φ1=μ1id1=μ1μid=Iμid\varphi^{-1} = \mu^{-1} * id^{-1} = \mu^{-1} * \mu id = I * \mu \text{id}
φ1(n)=dndμ(d)\varphi^{-1}(n) = \sum\limits_{d \mid n} d \mu(d)

Theorem.18\text{Theorem.18}

ff 为积性函数,有 dnμ(d)f(d)=pn(1f(p))\sum\limits_{d \mid n} \mu(d) f(d) = \prod\limits_{p \mid n} (1 - f(p))
Proof:\textbf{Proof:}
g=μfg = \mu f,则 g(pc)=dpcμ(d)f(d)=μ(1)f(1)+μ(p)f(p)=1f(p)g(p^c) = \sum\limits_{d \mid p^c} \mu(d) f(d) = \mu(1) f(1) + \mu(p) f(p) = 1 - f(p)
gg 是积性函数,因此 g(n)=png(pc)=pn(1f(p))g(n) = \prod\limits_{p \mid n} g(p^c) = \prod\limits_{p \mid n} (1 - f(p))

刘维尔函数

定义刘维尔函数 λ(n)\lambda(n) 满足 λ(n)=(1)i=1kci\lambda(n) = (-1)^{\sum\limits_{i=1}^k c_i}

Theorem.19\text{Theorem.19}

dnλ(d)=[n is a square]\sum\limits_{d \mid n} \lambda(d) = [n \text{ is a square}]
同时有 λ1=μ\lambda^{-1} = |\mu|
Proof:\textbf{Proof:}
f=1λf = 1 * \lambda,那么 g(pc)=dpcλ(d)=i=0c(1)i=[2c]g(p^c) = \sum\limits_{d \mid p^c} \lambda(d) = \sum\limits_{i=0}^c (-1)^i = [2 \mid c]
ff 是积性函数,因此 g(n)=i=1kg(pc)=[1ik,2i]=[n is a square]g(n) = \prod\limits_{i=1}^k g(p^c) = [\forall 1 \le i \le k, 2 \mid i] = [n \text{ is a square}]
同时 λ1=μλ=μ2=μ\lambda^{-1} = \mu \lambda = \mu^2 = |\mu|

因数函数

对复数 α\alpha,设 σα(n)=dndα\sigma_{\alpha}(n) = \sum\limits_{d \mid n} d^{\alpha}
σα(pc)=i=0cpiα=pα(c+1)1pα1\sigma_{\alpha}(p^c) = \sum\limits_{i=0}^c p^{i \alpha} = \frac{p^{\alpha (c+1)} - 1}{p^{\alpha} - 1}

Theorem.20\text{Theorem.20}

σα1(n)=dndαμ(d)μ(nd)\sigma_{\alpha}^{-1}(n) = \sum\limits_{d \mid n} d^{\alpha} \mu(d) \mu(\frac{n}{d})
Proof:\textbf{Proof:}
由于 σα=idα1\sigma_{\alpha} = \text{id}_{\alpha} * 1idα\text{id}_{\alpha} 是完全积性函数,因此 σα1=μidαI1=μidαμ\sigma_{\alpha}^{-1} = \mu \text{id}_{\alpha} * I^{-1} = \mu \text{id}_{\alpha} * \mu

广义卷积

对定义在正实数域上的函数 FF 满足 0<x<1,F(x)=0\forall 0 < x < 1, F(x) = 0,和数论函数 ff,定义他们的广义卷积为 (fF)(x)=nxf(n)F(xn)(f \circ F)(x) = \sum\limits_{n \le x} f(n) F(\frac{x}{n})

Theorem.21\text{Theorem.21}

f(gF)=(fg)Ff \circ (g \circ F) = (f * g) \circ F
Proof:\textbf{Proof:} (f(gF))(x)=nxf(n)mxng(m)F(xnm)=nmxf(n)g(m)F(xnm)(f \circ (g \circ F))(x) = \sum\limits_{n \le x} f(n) \sum\limits_{m \le \frac{x}{n}} g(m) F(\frac{x}{nm}) = \sum\limits_{nm \le x} f(n) g(m) F(\frac{x}{nm}) =nx(knf(k)g(nk))F(xn)=nx(fg)(n)F(xn)=((fg)F)(x)= \sum\limits_{n \le x} \left( \sum\limits_{k \mid n} f(k) g(\frac{n}{k}) \right) F(\frac{x}{n}) = \sum\limits_{n \le x} (f*g)(n) F(\frac{x}{n}) = ((f*g) \circ F)(x)
那么有 (εF)(x)=nx[n=1]F(xn)=F(x)(\varepsilon \circ F)(x) = \sum\limits_{n \le x} [n = 1] F(\frac{x}{n}) = F(x)
ε\varepsilon 也是 \circ 的单位元。

Theorem.22\text{Theorem.22}

G=fFF=f1GG = f \circ F \Leftrightarrow F = f^{-1} \circ G
Proof:\textbf{Proof:}
证明不难。

Theorem.23\text{Theorem.23}

ff 为完全积性函数,则 G=fFF=(μf)GG = f \circ F \Leftrightarrow F = (\mu f) \circ G
Proof:\textbf{Proof:}
f1=μff^{-1} = \mu f

未完待续(但是应该不会更新了)。

评论

3 条评论,欢迎与作者交流。

正在加载评论...